Даслаць навіну
Знайсці
13.08.2019 / 15:45 69

Віцэ-кіраўнік Акадэміі навук: Тадэвуша Касцюшку нельга называць нацыянальным героем Беларусі

Намеснік старшыні прэзідыума Нацыяльнай Акадэміі навук Сяргей Чыжык лічыць, што Тадэвуш Касцюшка не вёў барацьбу за інтарэсы беларускага народа, а адстойваў інтарэсы Польшчы і ЗША.

Пра гэта гаворыцца ў афіцыйным адказе за подпісам фізіка Чыжыка.

Перадгісторыя такая: вясной 2019 года амаль сто чалавек звярнуліся да кіраўніцтва Мінгарвыканкама з прапановай даць адной з вуліц імя Тадэвуша Касцюшкі. Чыноўнікі адмовілі, спаслаўшыся на тое, што параіліся з Акадэміяй навук.

Тады чытач «Нашай Нівы» Дзмітрый Плашчынскі напісаў запыт да навукоўцаў: абгрунтуйце сваю пазіцыю. І нарэшце атрымаў адказ.

«З асобай Тадэвуша Касцюшкі звязаны многія падзеі войнаў і ўзброеных канфліктаў, у тым ліку на тэрыторыі Беларусі. Ён удзельнік барацьбы за незалежнасць паўночнаамерыканскіх калоній ад Вялікабрытаніі, а таксама за аднаўленне Рэчы Паспалітай у межах 1772 года, якую Тадэвуш Касцюшка разглядаў як польскую дзяржаву. Актыўна адстойваў канстытуцыю Рэчы Паспалітай 3 мая 1791 года. Згодна з гэтай канстытуцыяй, назва дзяржавы «Рэч Паспалітая абодвух народаў» (то бок Кароны Польскай і Вялікага Княства Літоўскага) было зменена на «Рэч Паспалітую польскую». Больш за тое, Тадэвуш Касцюшка адкрыта выступаў за паланізацыю народнасцяў Рэчы Паспалітай, у тым ліку і беларусаў.

Сцверджанне аб тым, што ён вёў барацьбу за інтарэсы і незалежнасць беларускага народа, супярэчыць гістарычным фактам. У сваёй дзейнасці Тадэвуш Касцюшкі адстойваў інтарэсы Польшчы і ЗША, а не Беларусі. Таму называць яго нацыянальным героем Беларусі абсалютна неправамерна. Ён з'яўляецца нацыянальным героем Польшчы і ЗША».

Чыжык удакладніў, што ў Івацэвіцкім раёне існуе музей Тадэвуша Касцюшкі, побач з якім усталяваны помнік. Маўляў, гэтага дастаткова.

Павялічыць выяву

Чытайце: Касцюшка — герой двух кантынентаў, але не шчаслівы чалавек

***

Сяргей Чыжык

Павялічыць выяву

Нарадзіўся ў 1959 годзе ў вёсцы Асмолава Нясвіжскага раёна. Навуковец у галіне фізікі і механікі паверхняў на мікра- і нанаўзроўні, нанадыягностыкі. Акадэмік Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі (2014).

З 2014 — першы намеснік старшыні прэзідыума Нацыянальнай Акадэміі навук.

***

Андрэй Тадэвуш Банавентура Касцюшка

Павялічыць выяву

(1746, Мерачоўшчына, Беларусь — 1817, Залатурн, Швейцарыя) — ачольнік паўстання 1794 года, нацыянальны герой Беларусі, Польшчы і ЗША. Удзельнік барацьбы Рэчы Паспалітай супраць Расіі і Прусіі, а таксама вайны за незалежнасць ЗША.

Скончыў кадэцкі корпус у Варшаве, вучыўся ў Францыі. Па вяртанні на радзіму быў хатнім настаўнікам у дачок сенатара Сасноўскага. Не атрымаўшы згоды на шлюб з Людвікай Сасноўскай, у 1776-м завербаваўся ў армію ЗША. У якасці вайсковага інжынера займаўся будаўніцтвам умацаванняў, у тым ліку форта Вест-Пойнт, стаўкі галоўнакамандуючага. У 1783-м атрымаў званне брыгаднага генерала.

У 1784—1789 жыў у сваім маёнтку Сяхновічы. У 1789-м паступае ў войска Рэчы Паспалітай у званні генерал-маёра. Удзельнік вайны з Расіяй. Аўтар перамогі пад Дубенкай: маючы 5300 салдат, спыніў 25-тысячны корпус генерала Міхаіла Кахоўскага. Пасля капітуляцыі падаў у адстаўку.

У Лейпцыгу і Парыжы шукаў падтрымкі для далейшага змагання супраць акупацыі Рэчы Паспалітай. 24 сакавіка 1794-га ў Кракаве абвясціў пра паўстанне і стаў «найвышэйшым начальнікам» паўстанцкіх сілаў. Выйграў бітву пад Рацлавіцамі (4 красавіка), выдаў Паланецкі ўніверсал, у якім даў грамадзянскія правы прыгонным. Абараняў Варшаву ад расійскіх і прускіх войскаў. У бітве пад Мацяёвіцамі (10 кастрычніка) паранены і ўзяты ў палон.

Вызвалены імператарам Паўлам І. У 1797—1798 наведаў ЗША. Пасля жыў у Францыі. З Напалеонам не паразумеўся, пасяліўся пад Парыжам і дыстанцыяваўся ад палітыкі. Пасля жыў у Вене (Аўстрыя), Залатурне (Швейцарыя), дзе працаваў хатнім настаўнікам. Памёр 15 кастрычніка 1817-га.

NN.by

2
Козік / адказаць
14.08.2019 / 11:08
>...Вот и я не считаю себя белорусом. Я не желаю ехать к озеру Ильмень! 

На Беларусі такой навалачы процьма.  Некаторыя жывуць спакойна сабе і не гадзяць беларусам і Беларусі.  Другія ж, з бласлаўлення акупацыйнай адміністрацыі,  адкрыта займаюцца антыдзяржаўнай дзейнасцю.  Таму ў перспектыве трэба будзе прыняць больш жорсткі закон "Аб грамадзянсте..." каб адсекчы гэтую навалач ад школ, акадэмій і г.д.

Не думайце, што за краіну беларусы не будуць змагацца і навалач будзе далей тут гаспадарыць як ім захочацца...

10
Черная Русь / адказаць
14.08.2019 / 14:48
Почему он должен быть национальным героем Белоруссии, если он поляк и боролся за свободу Польши.. ? Кем для него были белорусские крестьяне?
0
Паляк з Польшчы / адказаць
14.08.2019 / 16:10
Dla mnie Kościuszko to polski bohater, ale nie mam nic przeciwko, żeby był bohaterem i dla Białorusinów. Był jednocześnie Polakiem (w Ameryce mówili o nim "Polish officer") i Litwinem, synem WKL. Polskość i litewskość były wtedy ze sobą nieodłącznie związane, o czym Białorusini dziś czasem zapominają. Wojna o wolną Polskę była też wojną o wolną Litwę, bo to była Rzeczpospolita Obojga Narodów. Kościuszko był wielkim, mądrym i dobrym człowiekiem. Jest też bohaterem USA. Rekomenduję zobaczyć moje krótkie wideo o Kościuszce w USA na You Tube "Thaddeus Kosciuszko - a hero of the American Revolutionary War". Czy Pan Moderator pozwoli na link? Bardzo proszę! :) https://youtu.be/nOUnDduM6XY
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2018 2019 2020
верасень кастрычнік лістапад
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31