Даслаць навіну
Знайсці
04.08.2018 / 16:54 6

У Купалаўскім — ізноў падзея: «Сон у Купальскую ноч» з MSQRD і маладымі акцёрамі. Чатыры рэакцыі

Павялічыць выяву

«Паколькі Аляксей Стрэльнікаў застрашыў мяне, каб я не адбірала хлеб ў тэатральных крытыкаў, дык я скажу пра «Сон ў купальскую ноч» проста. АААААААААААААААААААААААААА! — піша ў сябе ў фэйсбуку Ганна Севярынец. 

— Гэта быў ўзровень — і яны яму адпавядалі, гэта была планка — і яны яе ўзялі, гэта быў эксперымент — і яны былі вартыя яго, гэта проста ачумець, што такое!

Падрабязнасці лістом.

Еду дамой шчаслівая.

Купалаўскі — мой тэатр».

* * *

«Няўжо вы ведаеце Шэкспіра на памяць? Я проста не змагла большую частку ўвогуле разабраць, бо акцёры гаварылі з хуткасцю кулямёта, прытым што былі ў кубе і без мікрафонаў», — выказала заўвагу беларуска з Вены Кацярына Гольцапфель-Варажун.

«Там, відаць, дынамікі былі скіраваныя на залу. Мы сядзелі на сцэне, і таксама мала што чулі», — адзначыла журналістка Таццяна Шапуцька.

«Сітуацыя з гукам выправіцца. Усё ж гэта была фармальна апошняя рэпетыцыя. Але ж у мяне было адчуванне неймавернай радасці напрыканцы (ды і падчас). Прыгажосць мовы Разанава (Шэкспіра) + музыка + артысты + задума… Карацей, свята! Я так я рада гучанню Разанава на нашай сцэне», — піша Вольга Бабкова.

* * *

А вось як ацэньвае спектакль прафесійны крытык Аляксей Стрэльнікаў: «Рэжысёр Андрэй Прыкатэнка стварыў на сцэне Купалаўскага тэатра святочны візуальны перформанс і даў задумацца пра ўплыў сучасных тэхналогій на нашы эмоцыі», — напісаў Стрэльнікаў для «Нашай Нівы».

У апошні дзень перад летнім адпачынкам купалаўцы паказалі прэсе і грамадскасці перадпаказ спектакля «Сон у Купальскую ноч», прэм'ера якога адбудзецца ў верасні.

Сцэнаграфія Вольгі Шаішмелашвілі выглядае вельмі проста, пасярэдзіне сцэны стаіць «акварыум»: чатыры празрыстыя сценкі са скразным праходам. Гледачоў пасадзілі навокал, нават на сцэну, на сценкі праецыруюцца атмасферныя выявы відэаарту

(ці, як напісана на сайце Купалаўскага, «відэакантэнту», яго аўтары Глеб Куфцерын, Міхаіл Міцькоў). Усё сапраўды вельмі проста, але на сцэне ствараецца сапраўдная атмасфера і магія чарадзейнай ночы, адной з самых папулярных і загадкавых п'ес Шэкспіра. Абстрактная сучасная вопратка — мешкаватая для мужчын, адкрытая і сэксуальная для жанчын, — спартовы абутак і гіраскутары — аўтары спектакля робяць час мастацкай дзеі ўмоўным, гэта такі святочны маскарад пра сучаснасць. Ёсць версія, што шэкспіраўская п'еса была створана для забавы на магнацкім вяселлі, пры канцы спектакля ўсе выходзяць у белым, і сапраўды ўзнікаюць такія асацыяцыі.

Цікава, што для візуальнага афармлення актыўна выкарыстоўваецца менавіта тэкст. Пачынаецца спектакль з таго, што чатыры закаханыя персанажы (Лісандр, Дземетры, Алена і Гермія) чытаюць шэкспіраўскія санеты, якія ў арыгінале і беларускім перакладзе праецыруюцца на сценкі пластыкавага куба.

Словы развальваюцца і ствараюць завею з літар, з якіх у фінале спектакля пачынаюць складацца фінальныя маналогі шэкспіраўскіх герояў. Цягам усяго спектакля шмат разоў героі паўтараюць свае рэплікі, спяваюць іх наноў, тлумачаць іх.

Адна з самых вялікіх і смешных сцэн у спектаклі, калі Робін у выкананні Паўла Харланчука раптам перастае дэкламаваць вытанчана грувасткія канструкцыі свайго маналогу і сваімі словамі пачынае тлумачыць завязку сюжэту, прычыну звады паміж каралём эльфаў Аберонам і яго жонкай Тытаніяй. Заўважу, што гэта не проста тлумачэнне, гэта трактоўка, у якой Тытанія наўмысна правакуе рэўнасць Аберона. Доўгія і падрабязныя тлумачэнні, з якімі Харланчук абабягае ўсе чатыры часткі залы, паступова чытаюцца ўсё хутчэй, пераходзяць у рэчытатыў і «вяртаюцца» ў дэкламацыю шэкспіраўскага маналогу. Так бы мовіць, найлепшы спосаб патлумачыць паэзію — усё ж чытаць паэзію.

Тут асобна трэба дадаць, што пераклад рабіў Алесь Разанаў, для аматараў сучаснай беларускай паэзіі гэты спектакль таксама будзе падзеяй.

Канфлікт Аберона і Тытаніі зрабіўся для спектакля галоўны, цяжка адназначна сказаць, чаму. У Шэкспіра паралельна развіваюцца тры, нават чатыры сюжэтныя лініі, і звычайна лінія караля і каралевы эльфаў выконвае функцыю рамачнага сюжэта, а тут наадварот: некаторыя лініі са спектакля выкінуты амаль цалкам, а лінія чатырох закаханых персанажаў, якіх Робін блытае паміж сабой, выглядае тэатралізаванай устаўкай у візуальны перфоманс. Яны ланцужком рухаюцца адно за адным, правальваюцца пад сцэну ці ўзнімаюцца над ёй. Але яны, такое адчуванне, не вельмі розняцца між сабой, дзіва што Робін іх паміж сабой увесь час блытае. Дарэчы, многія даследчыкі заўважаюць, што Шэкспір спецыяльна так напісаў, што менавіта ў такой знеасобленасці абгрунтоўваецца тое, што героі так лёгка мяняюць свае каханні.

Каханне мусіць быць праявай індывідуальнасці, асобы. Чым менш мы асоба, тым менш вартымі аказваюцца нашы пачуцці…

Павялічыць выяву

Аберон Аляксандра Казелы выглядае сапраўдным жывым галоўным героем.

Сіла і ўлада — гэта таксама бяссілле.

Павялічыць выяву

Гэты момант толькі ўзмацняецца, калі герой Казелы з'яўляецца на сцэне з выдатным музычным нумарам. У спектаклі сапраўды шмат музыкі (кампазітар Іван Кушнір). Так шмат рэп-музыкі са сцэны беларускага тэатра яшчэ ніколі не гучала.

Цікава, што самая лірычная п'еса Шэкспіра не становіцца ад гэтага агрэсіўнай (як, напрыклад, спектакль Іскандэра Сакаева ў Маладзёжным тэатры).

Цікава прыдумана кветка, якая зачароўвае герояў.

Харланчук-Робін падносіць да герояў смартфон, робіць сэлфі і мы бачым апрацаваныя MSQRD фатаздымкі на вялізных экранах. І раптам высвятляецца, што гэтая камп’ютарная візуалізацыя працуе менавіта такім самым знеасобленым чынам. Некалькі разоў на экранах мільгаюць шэрагі сэлфі і мы не можам іх адрозніць адзін ад аднаго. Візуальная культура Instagram, якая мусіла падкрэсліць нашу індывідуальнасць, паглынула яе і размыліла на тысячы заштампаваных выяваў… Мажліва ў гэтым і ёсць сапраўдная прычыны смутку Аберона.

Але маладзёжным я назаву спектакль не праз сучасныя тэхналогіі на сцэне, а таму што маладая частка трупы тут спраўляецца са складанымі мастацкімі задачамі цалкам самастойна і за гэтым хочацца назіраць.

Рэжысёр даў магчымасць трупе выявіць на сцэне свае найлепшыя якасці. Цяпер хай растуць, гэта залежыць ад іх.

Асноўны тэкст — Аляксей Стрэльнікаў; фоты з facebook.com/kupalauski.by

3
Уильям фон Шилофф / адказаць
04.08.2018 / 22:33
Спектакль чудовищен, в стиле того, что ставилось и было модным в москве 10 лет назад, а теперь по лимите укатило в провинцию. Показалось попыткой пинигина вернуть хотя бы часть славы Купаловскому, подражая одновременно Бетону Ртбд и Burning Doors Свободного. Да, еще вы не падайте со стула, но там еще поют. Актеры. Ладно бы просто плохо, но во ведь беда - поют в стиле то ли диснеевских мультиков третьего эшелона, то ли в стиле Балета на льду на русском ТВ. Добавьте сюда неразборяивые речитативы 50 процентов времени, лютое переигрывание и получите однозначно худший спектакль года. Сделанный за большие деньги.
0
Однако / адказаць
05.08.2018 / 01:04
Новаторством и экспериментом можно называть то, что делается впервые и именно в этом театре, и нигде в мире ничего подобного до сих пор не было...  Если исходить из того, что весь мир -- это Купаловский театр или видеть этот мир через искусство только этого театра, то да, наверное, можно считать, что это круто. И да, для Купаловского с его любовью к театральной традиции -- наверное, это прорыв и можно думать, что мы крутые... Если не знать, что происходит в театре других стран, и даже рядом с нами. Такое ощущение, что мы живем в каком-то закрытом кубе как те же герои спектакля и удивляемся тому, что уже кто-то давно сделал, а здесь взяли-спионерили уже опробованную давно готовую форму, изобретенную даже не этим российским режиссером, и кричим: мы -- пионеры... И одно дело, когда эта форма используется где-то в Новосибирске -- далеко не каждый потенциальный житель оттуда поедет в Европу и уж тем более, чтобы ходить там по театрам. Но у нас то все рядом! А иногда даже не нужно никуда ехать, есть возможность понять современный театр в Беларуси, используют ли ее наши деятели театра -- вот вопрос. Во время просмотра было ощущение полного дежавю -- именно с точки зрения выбранной формы. Еще лет 5-7 назад в Минске показывали постановку поляка Варликовского "Апполония", тоже уже обкатанную на фестивалях. Пространство действия отгорожено прозрачным пластиком, в котором происходит действие (видевшие этот "Сон" узнают), герои там взаимодействуют, используют современную компьютерную технику, тут же идет видеотрансляция для зрителей (тоже знакомо), используются проекции и музыкальные номера, которые усиливают драматическое действие, основанное на легендах и мифах древней Греции. Но вся эта особая форма у Варликовского не существует сама по себе, ради шоу, и ради формы. Она очень мощно работает на раскрытие важной темы -- холокоста. И она там бьет не только в глаз, чтобы ошеломить, через нее решается высокая гуманистическая задача. В новом Купаловском "Сне" есть форма и действительно шикарное видеооформление: буквы, которые пронизывают все пространство театра и сплетаются в слова -- лучшее, что здесь есть из "спецэффектов". И да, еще те редкие шекпировские строки в переводе, которые долетали в конец зала и позволили лично мне открыть для себя невероятно прекрасный белорусский язык -- здесь его звучание (и такие находки слов, что удивляешься) можно было бы действительно полюбить тем, кто далек от него. Если бы... Если бы того же Шекспира в переводе звучало больше. Но его практически нет. Как и нет истории героев -- если люди не знают пьесу заранее, им будет сложно разобраться в том, что вообще происходит. Многие даже милостиво оставленные режиссером коллизии Шекпира воспринимались нелогичными. История просто растворилась. Чувства -- что до колдовства, что после, играются практически на одной ноте, с одной эмоцией. Где тут колдовская страсть, чем она отличается от  любви? Неужели идея в том, чтобы показать: да ничем, собственно. И нет никакой любви. Вот какое открытие здесь на поверхности!.. Потому что романтика в виде лайков и сердечек, я извиняюсь, даже на современных подростков уже не действует... В этом спектакле продвинутый зритель действительно может быть околдован формой. Но за ней совершенно потерялась мысль, причем не говорю уже про шекспировскую, тут бы хоть режиссерскую какую-то извлечь. А если ее нет, зачем тогда все? Ради чего? В чем здесь смысл -- разве что сделать визуальное шоу? Но его хватило в первые минут сорок. Потом хотелось уже уйти, потому особой интриги в развитии мысли (хотелось бы все узнать, предполагалась ли она вообще), в принципе, было понятно, жаль, не было антракта с возможностью уйти – и это из Купаловского-то театра. Или для этого режиссера идея и мысль вообще не имеет значения, а только холодная форма ради пустой формы, благодаря которой он решил покорить глубокую (по своему мнению, очевидно) театральную провинцию Минск? Мы ведь здесь такие темные, ничего не видели, не знаем. Что ни предложи -- все проканает за крутой эксперимент. И ведь даже у критиков... У белорусских критиков, похоже, есть одна особенность: они такие мягкие и пушистые как шмели, далеко от улья не летают и с упоением месят свой сладкий сироп. Даже не сомневаюсь, что все оценят в лучших традициях "одобрямс" -- ведь ругать эксперимент (якобы), значит прослыть ретроградом. А кто хочет?
2
там / адказаць
05.08.2018 / 17:37
Каментары пад матэрыялам цікавейшыя за выказванні "рэакцыянерак аказаліся...
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2018 2019 2020
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31