Даслаць навіну
Знайсці
22.02.2019 / 16:29 36

«А мне беларусский язык режет ухо!» — як пасажырка паставіла на месца кіроўцу маршруткі

Піша чытачка і аўтарка «НН» Зоя Доля.

У маршрутцы сустрэлася з чарговым адэптам «рускага свету». Я зайшла ў салон, працягнула кіроўцу грошы за праезд і прамовіла:

— Вазьміце, калі ласка.

— БНФ! — фамільярна кінуў у мой бок кіроўца маршруткі, усяго за пару слоў, сказаных на беларускай мове, ён залічыў мяне ў Беларускі народны фронт.

Мужчына яўна хацеў мяне падчапіць за беларускасць, але рабіў гэта неяк няўпэўнена, без запалу. Я нічога не адказала, аднак вырашыла на канцавым прыпынку правесці гаворку з ім сам-насам. Транспарт даехаў да плошчы Якуба Коласа, пасажыры пакінулі салон, а я павольна наблізілася да кіроўцы і спытала:

— Вы тут залічвалі мяне ў БНФ. Чаму? Хацелася б даведацца.

Кіроўца тым часам адрывіста, з напускной значнасцю тарахцеў з кімсьці па тэлефоне. Гэтага тыпа ў манеры сябе падаваць яскрава характарызаваў слэнгавы выраз «мужык увесь на пантах». Пачуўшы маё пытанне, ён буркнуў суразмоўніку, што патэлефануе пасля, адключыў мабільны і незадаволена зыркнуў спадылба.

— Вы разговаривали на белорусском языке, — нядобразычліва прамовіў ён.

— Так, размаўляла. Але пры чым тут БНФ? — перапытала я ў кіроўцы і адразу дадала: — Я не належу да партыі, а размаўляю на беларускай мове з той нагоды, што скончыла беларускую школу і мае бацькі, і дзяды заўсёды гаварылі па-беларуску.

— А мне беларусский язык режет ухо, — дэманстратыўна падкрэсліваў ён непрыязнасць да мовы краіны, у якой жыве.

Мой погляд скіраваўся на яго вушы, тыя былі на месцы, «рэзала» іх беларуская мова, ды, відаць, не дарэзала. У заезджанай, шаблоннай фразе пра «режет ухо» чыталася напышлівая задзірлівасць паказной «рускасці», якая не церпіць іншых моў. Я магла асадзіць яго, сцебануць у адказ рэзкім і непрыемным словам, але вырашыла выбраць тактыку дыялогу, каб прамацаць сутнасць дадзенага персанажа.

— А вы беларус? — пацікавілася я ў кіроўцы, з іранічнай усмешкай гледзячы яму проста ў вочы.

Ад гэтага пытання мужчына неяк скурчыўся, ухапіўся за стырно і прыглушаным голасам неахвотна адказаў:

— Я беларус, ну і што с этава? — ён нервова дрыгануў плячамі і, спрабуючы ўцячы ад размовы, нудна загундосіў: — Мне нада е-е-ехаць!

На выгляд кіроўцу маршруткі было каля сарака гадоў, тыповы беларус: сярэдняга целаскладу, блакітнавокі, светлавалосы. Толькі ў галаве яго пасяліўся «рускі свет», засунуты туды тэлевізійнай прапагандай.

— Беларус?! Як гэта Вы, беларус, не любіце беларускую мову? — здзіўлена запытала я.

— Потому что мы в Советском Саюзе разговаривали на русском языке и это было правильно, и все должны говорить на русском… не надо вот всего этого. Нам не надо. Чтобы принуждать, чтобы заставлять разговаривать на белорусском языке.

— Прызнацца, такога не чула, каб некага прымушалі. Але пакінем размовы пра іншых. Я ж вас ні да чаго не прымушаю, размаўляйце, як вам хочацца, але ж і я жадаю выказвацца, як мне падабаецца, то бок па-беларуску.

— А я не люблю белорусский язык. Потому что все мои родственники разговаривают на русском.

— Праўда? — голас мой напоўніўся скепсісам. — Нешта мне ў гэта не верыцца, калі вы беларус, такога не можа быць, дапускаю, што бацькі вашы размаўляюць па-руску, але каб дзяды і бабулі, то гэта — наўрад ці.

— Да, мои деды тоже по-русски говорят, — хаваючы вочы, няўпэўненай хуткагаворкай невядома для чаго хлусіў кіроўца.

— У нашай беларускай вёсцы дзед з бабкай гавораць па-руску?! І дзе ж такая вёска знаходзіцца? — даймала я яго пытаннямі.

Тут ён збянтэжыўся і зрабіў «прызнанне»:

— Да, на самом деле они разговаривают на белорусском языке.

— І вы, унук, сваім дзеду з бабай заяўляеце, што не любіце іх мову і забараняеце ім з вамі па-беларуску размаўляць?! — паставіла на месца кіроўцу дакорлівым позіркам.

— Нет, я им этого не говорю, — прыціхлым голасам адказаў ён і зноў заныў: — Мне нужно е-е-хаць!

— Ды паспееце яшчэ з’ехаць, — наўмысна затрымлівала я кіроўцу. — Мы ж так «цікава» вядзём бяседу! — пакеплівала з яго, бачачы, як ён, бедны, круціцца, унікае дыялогу: чалавек, які адмаўляецца ад сваіх каранёў дзеля міфічнага «рускага свету», — відовішча, вартае жалю.

— А я вось люблю беларускую мову, бо Беларусь — мая радзіма і тут мой дом, — абмалёўвала я адэпту «рускага свету» рэчаіснасць. — Дык што ж мы будзем з Вамі рабіць?

Кіроўца замяўся, ён не ведаў, што мне адказаць і толькі нервова дрыгаўся.

— Я не знаю, — з цяжкасцю выціснуў ён з сябе словы.

— Затое я ведаю. Нам, беларусам, трэба сябраваць, тым, хто любіць русский язык, і тым, хто любіць беларускую мову! — давялося мне павучыць добрым манерам гэтага сталага недавыхаванага дзядзьку.

Кіроўца маўчаў і адводзіў ад мяне позірк, яму не было чым крыць.

А я больш не жадала працягваць з ім размову і выйшла з маршруткі.

Зоя Доля, facebook.com

0
servusDei / адказаць
26.02.2019 / 15:14
Лявон Баршчэўскі, вам не кажется, что в ваших утверждениях нет никакой логики?
1) вы рекомендуете нам читать польские архивы, где мы увидем, что литвинами и русинами называла себя только шляхта. А крестьяне не имели представления о своем этничном происхождении

2) вы утверждаете, что литвой в летописях называли чужаков или временных союзников, которые сидели в землянках и охотились на медведей, а у нас в то время уже был Софийский собор

3) далее вы утверждаете, что в летописях и метриках нет никаких "летувисов", а есть только "литовцы-литвины"

https://nn.by/?c=ar&i=225553


Из этого
https://nn.by/?c=ar&i=225553
из этого вы делаете вывод, что мы не можем именоваться литвинами, а должны называться белорусами. Однако извольте, вы вообще нигде не упоминали "белорусов". А что нам известно о топониме "Беларусь" и этнониме "белорусы"? Вы вероятно не читали исторических документов и потому, не знаете, что во времена Полоцкого княжества никаких "белорусов" не было, были кривичи. Впервые топоним "Беларусь" встречается в 11 веке и им обозначалась вовсе не Беларусь, а Новгородская земля. В 15-м веке Беларусью и беларусцами называли Московию и московитов, только в 16-м веке Беларусью стали называть восточные земли нынешней Беларуси, при этом никаких белорусов по прежнему не было. Как вы верно заметили были только "литвины" и "русины", при этом два этих понятия не являются взаимоисключающими. Так Францишек Скорина называл себя и русином и литвином. Русин означало не этническое происхождение, а приналежность до Руской церкви, т.е. церкви византийского обряда (православной и греко-католической). Так каким образом ваши слова аргументируют то, что мы не должны именоваться "литвинами"? а обязаны именоваться именно "белорусами"?

Теперь, что касается белорусских писателей. Вы перечислили несколько имен правослвных белорусов, внесших существенный вклад в белорусскую культуру и возрождение белорусского национального самосознания. Но разве кто-то с этим спорит? кто-то отрицает, что белорусы бывают не только католиками, но и правослвными и протестантами, и, о боже, могут вовсе не исповедывать никакой религии или быть мусульманами (как к примеру Хасан Конопацкий)? Довод Юзика Крулевского состоял в том, что заслуга в возрождении белорусского самосознания и белорусской культуры принадлежит тем самым католикам-литвинам, к которым вы имеете негативное отношение. Несмотря на то, что формально подавляющее большинство белорусов православные, количество православных деятелей белорусской культуры (в особенности в начальный период адраджэньня) значительно уступает католическим деятелям, а среди православных религиозных деятелей число "белорусизаторов" так и вовсе близко к погрешности. Не уж-то вы будете отрицать ,что впервые в новое время на белорусском языке стали писать именно католики - Ян Чечот, Владислав Сырокомля, Ян Барщевский, Дунин-Марцинкевич? не уж-то вы станете отрицать, что главными классиками белорусской литературы являются католики Цётка, Янка Купала, Францишек Богушевич, Максим Богданович и пр.? не уж-то, вы станете отрицать, что первая белорускоязычная газета издавалась католиком Кастусём Калиновским? Вы будете отрицать ,что первый собственно белорусский алфавит был создан выходцем из католической семьи Брониславом Тарашкевичем (он стал протестантом)? А первую известную попытку создать белорусский алфавит предпринял католик Карусь Каганец?
А, могут
https://nn.by/?c=ar&i=22
1
Жвір / адказаць
26.02.2019 / 16:50
servusDei, Вы начали за здравие, а закончили за упокой...На Литве религиозный фактор не имел никакого решающего значения. В том числе и в вопросах самоназвания.  Сей фактор поднимался только исключительно 1) восточными царями, 2) в целях защиты от восточных царей, и, позже, ближе к концу 18 в., -  3) польскими верховодами. На одной площади города могли соседствовать костёл, церковь, синагога, и, в минутной досягаемости, мечеть. Религиозная свобода гарантировалась Статутом ВКЛ.
 
Как называли себя жители Литвы ? Однозначно называли, вот как называли,..иначе название не закрепилось бы в многочисленном разнообразии фамилий с корнем от "литва". Их достаточно известно и в русском (надо полагать православном) варианте, и в классических беларуских (нынче), и украинском вариантах. Как видим, все в одинаковой мере прекрасно осознавали кто они и как их звать-величать. Эти свидетельства говорят сами за себя и в дополнительных подтверждениях со стороны деятелей связанных интересами большими, нежели единственно только история, как то от поляков, лиетувисов, так и от московитов, необходимости не имеют...У поляков и жемайтов (не имеющих непосредственного к Литве отношения) таких свидетельств самоназваний нет...но они почему-то наиболее склонны видеть своё на Литве "первородство"...:)) Такая навязчивая заинтересованность лишь свидетельствует о их лживости...
1
litvin Babrujskaha pavietu / адказаць
27.02.2019 / 15:19
Лявон Баршчэўскі,

  Перадусім  маю намер  падзякаваць   пані  Зоі (Зосі)  за гэткі ўчынак.  Шчыра кажучы,  як так бы не змог : колькі вытрымкі ды церпялівасьці.! 
  А зараз аб Вас , паважаны пан Лявон .  Таму, што "збочылі" з абмеркавапньня  пабытовай тэмы   да  - "літвы".  Тут (не ўпершыню)  спрабуеце " манііпуляваць"   тэрмінам  ЛІТВА  , "блытаючы",  лінгвістычныя, гістарычныя, сыцыяльныя, палітычныя, рэлігійныя, этнічныя, дзяржаўныя формы ўжываньня гэтага назову.  Пераносячы яе на пакаленьні, стагдзьдзі, эпохі.     Прыводзіце прыклад 12-13ст.  аб Полацку, Тураве..., а "літва быццам  бы сядзела па лясах.  Дык  тады каля 99% "сядзелі па лясах" (вакол таго ж Полацку"). То бок былі вясковымі жыхарамі.  Але ўжо нават князь Брачыслаў, тым больш Усяслаў  , у змаганьні  супраць Кіева  выкарыстоўвалі  "літву", ...набраўшы пад Менескам".  Дык  хто(што) такое  "літва"?  На маю думку( тут я не адзіны) , першапачаткова - гэта  "вайсковае фармаваньне(зьвяз)".   А карані,  мажліва  ад "люты (люцічы)"   - ( сучасная паўночная, поўночна-усходняя Нямеччына). І зноў жа  яны нам "ня  чужыя",  бо  ўжо іхныя продкі (з готамі) туды "прыйшлі  ад нас"... І ня выключана,  што яны не гублялі  "стасункаў з "бацькоўскімі" землямі.  ... А на пачатку  13- га стагодзьдзя  Міндоўг  прывёў  яшчэ "літву(лютву"  - добраўзброеных рыцараў (эўрапейскага кшталту).  ... І пачаў  "утварэньне  ВКЛ... якое праіснавала  больш 500 год     Літва  мае той "вайсковы"  пачатак, што і Русь,  але больш лакальны.  Цягам часу найменьне "літва" набывае  этнічны, рэлігійны, дзяржаўны характар ... Менавіта таму дзяржава ВКЛ ёсьць  ПАДМУРАК (асноўны)  ЛІТВІНАЎ-БЕЛАРУСАЎ.   
  І яшчэ да Вас пытаньне , пан Лявон лінгвістычнага  кшталту.  Назва Нямеччыны  DEUTSCH (Дойч) , не зьяўляецца характэрнай для нямецкай мовы (ажно 4 літары на адзін гук  "Ч"). Чаму?  Ці мае гэтае слова "нямецкае"  паходжаньне"?  Я  Вас пытаюся як лінгвіста-паліглота. Не цікавіліся? 
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2018 2019 2020
май чэрвень ліпень
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30