Даслаць навіну
Знайсці
08.09.2018 / 08:45 51

8 верасня — Дзень беларускай вайсковай славы. У чым унікальнасць беларускай перамогі ў бітве пад Оршай

Павялічыць выяву

«Бітва пад Оршай». Карціна 1520-х гадоў, аўтар невядомы

504 гады таму, 8 верасня 1514 года, нашы продкі перамаглі ў адной з самых значных бітваў таго часу.

Войскі Вялікага Княства Літоўскага пад кіраўніцтвам гетмана Канстанціна Іванавіча Астрожскага разбілі пад Оршай маскоўскіх інтэрвентаў.

Гэта была вялікая перамога над намнога большым маскоўскім войскам, здабытая ў абарончай вайне, на сваіх землях і сваёй жа арміяй, кіраванай сваім, праваслаўным гетманам.

Пачынальнікі беларускай нацыянальнай гістарыяграфіі бачылі ў ёй лепшы доказ гістарычнай нятоеснасці беларусаў і вялікарусаў. А для гісторыкаў расейскіх, наадварот, яна была ці не самай «нязручнай» падзеяй, што ніяк не ўпісвалася ў канцэпцыю «адзінага славянарасійскага народу».

Для трубадураў «Вялікай Расіі» агрэсія Масквы супраць Вялікага Княства была справядлівай барацьбой за «ўз’яднанне» зямель Русі ў адной дзяржаве. Але акурат Аршанская бітва і бурыць падобны тэзіс пра праваслаўе як падставу таго «адзінства» ды справядлівы характар войнаў «за ўз’яднанне».

У ХVІ ст. для нашых продкаў было натуральным не толькі помніць пра перамогу пад Оршай, але і ганарыцца ёю.

Праваслаўны летапісец дзякаваў гетману Астрожскаму за тое, што яго стараннямі «маскоўскага ворага пабілі», і ставіў маскавітаў у адзін шэраг з бусурманамі. У эпоху жорсткага супрацьстаяння з Масквою сечу 1514 году часта згадвалі ў гераічным кантэксце, называючы «вялікай бітвай Аршанскай».

Тая перамога спыніла маштабны наступ маскоўскай арміі і дапамагла вызваліць гарады Усходняй Беларусі, а ў далейшым — і паспрыяла развалу небяспечнага ваеннага альянсу Масквы з імперыяй Габсбургаў, які пагражаў існаванню ВКЛ.

Так што пафасныя словы пра абарону суверэнітэту зусім не беспадстаўныя. І сёння не лішне памятаць пра той розум, якім нашы продкі перамаглі.

1
ПросТы... / адказаць
09.09.2018 / 16:18
1. унІкльнасьць беларускай Перамогі пад Оршай - бязспрэчна )
2. а "русская" бессмысленность с бесчинством, при этом - это уже ихная.. бесспорно сть ))
3. бачаньне сябе ў вялікім і чыстым - гэта,  як сэнс жыцьця..
з гонарам, годнасьцю, чынам... і з многімі, яшчэ, Словамі )
якіх няма і няможа быць у тым "миру", які ня бачыць.. ні  ўмоў мовы, ні ўма ))
1
Алик / адказаць
09.09.2018 / 19:20
Телевизор, Не переживай. Знают и в РБ, знают и за РБ. В Украине одна из воинских частей названа именем Константина Острожского.     
0
Уладзiмiр / адказаць
11.09.2018 / 15:02
Алик, украинцы считают Астрожского своим гетманом-героем , наши своим , а он как и все тогдашние феодалы был верным присяге Речи Посполитой и королю . Магнаты РП не хотели признавать его заслуги и отказывались подчиняться ему как Старосте Виленскому (тогда достаточно высокий пост) потому ,что он был православным и считал себя русским . Потребовался специальный указ короля , что б поставить на место ясновельможных . Казаки украинские служили вроде бы Короне , но всегда были готовы за ,,пенёндзы" уйти на сторону - сколько набегов они совершили на наши земли , если Москва хотела завоевать , то эти пограбить имущество и ,,поплюгавить (насиловать) зацных жонок и девок" - так было написано в ,,Баркулабовских хрониках" . 
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2017 2018 2019
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30