Даслаць навіну
Знайсці
24.07.2018 / 17:16 69

На якой мове гавораць у літоўска-беларускім памежжы ВІДЭА

На літоўска-беларускай мяжы ёсць літоўская вёска Сакаліне, а трохі далей — беларускія Кулькішкі. Сёстры Наталля і Леакадзія калісьці жылі ў суседстве, але цяпер гэта розныя краіны. Пра адзінства сям'і нагадвае толькі гаворка.

Жыхароў літоўска-беларускага памежжа і цяпер часам называюць «тутэйшымі». Іх гаворка — таксама своеасаблівая «тутэйшая мова» (простая мова).

Аляксандр Адамковіч, доктар філалагічных навук, ужо шмат гадоў ездзіць па прыгранічных вёсках і вывучае мясцовую мову.

«Гэта беларуская мова, адзін з дыялектаў беларускай мовы. У ім паланізмаў, русізмаў няшмат. Менавіта гэты дыялект быў пакладзены ў аснову сучаснай літаратурнай беларускай мовы», — кажа ён, падкрэсліваючы, што ў шматлікіх выпадках людзі пачынаюць казаць па-тутэйшаму, а потым пераходзяць на мясцовую польскую.

«Паланізмы сустракаюцца ў лічэбнікаў і ў назвах месяцаў і дзён тыдня. У гэтым самы галоўны ўплыў польскай мовы», — кажа навуковец.

Каб абняцца, ім патрэбныя візы, так што пагаварыць праз мяжу прасцей за ўсё. Маці ў Наталлі была рускай з Беларусі, бацька — палякам з Вільні, а яна называе сябе «палячкай», але ў размовах са сваякамі выкарыстоўваецца менавіта «тутэйшая мова».

Цікава, што маладое пакаленне ўжо адыходзіць ад «простай мовы». Напрыклад, сыну Францішака Ішоры, жыхара гэтай жа вёскі, 14 гадоў. Малы Войтэк вывучыў нямецкую мову па мультфільмах, свабодна гаворыць на польскай і рускай, але мясцовай «мовы» ужо не знае.

Прафесар Віленскага універсітэта, паланіст Крысціна Руткоўская ўжо 20 гадоў вывучае ў Літве мясцовыя дыялекты. Паводле яе слоў, у «тутэйшай мове» сустракаюцца і польскія, і літоўскія словы. Прафесар нічога добрага ў такой стракатасці не бачыць: на яе думку, людзям неабходна вызначыцца і з мовай, і з нацыянальнасцю.

Delfi

0
торба блох / адказаць
11.08.2018 / 01:08
Qirim,
усё інснавала ня горш чым у іншых  (мова, арэал)

перадумовы для росквіту сучаснай беларускай мовы пачала ствараць нацынальная інтэлігенцыя ў 1920 -я. Але ж яна была знічшаная , у тым ліку шмат хто фізічна.
Таму і сапраўднага росквіту не адбылося.  З такім этнацыдам нават трохі дзіўна што Быкавы-Караткевічы з'явіліся ў пасляваенны час.

Так што ня трэба тут народам прыкрываць сумнеўныя (мякка кажучы) старонкі гістроыі.

4
Сярджук / адказаць
16.08.2018 / 13:44
няма ніякай "беларуси", а есць вялікая акупаваная СтараЛітва з яе мовамі ды рознымі тутэйшымі дыялектамі! а за знішчынне сваей гістарычнай спадчыны бальшэвічкам й  расейскім часцей дзякуй кажыце  - вы, тыя хто сябе нейкімі беларусамі лічаць, альбо так ганебна клікаюцца! прадстаўнікоў вашай акупацыйнай улады, каму вам трэба дзякуй казаць за жыцце салодкае, "слава богу" хапае у кожным "райаблсавеце" !!!
1
Чел / адказаць
20.08.2018 / 19:56
Мозга у профессора действительно чуть. Надо ее на Полесье отправить. Там отродясь никто на белорусском не разговаривал. И по её теории, вся Брестская область должна определиться и на основе языка отойти к Украине. Бу-га-га. Что ж вы на этом языке такие зацикленные? Это кстати один из пунктиков, из-за которого Позняк и "оппозиционэры" палятся. Не понимают, что можно говорить и на разных языках, а другой идеи у них и нетути.
-------
Вот к примеру возьмем Индию. Кто-нибудь думает, что она вот-вот развалится? Что у них гражданская война на почве хинди? А вы в курсе, что в этой стране 447 языков и под 2 тысячи диалектов? И языки эти не то что белорусский и русский, они вообще не имеют ничего похожего, даже алфавит разный и в какую сторону писать разный. Жители соседних деревень могут вообще друг друга не понимать. Человек, посланный в командировку в другой район, даже на магазине табличку прочитать не может. Я бывало супругов-индусов встречал, разговаривающих друг с другом на английском потому что у кого-то хинди не было в районе.
И что, кто-то из вас сомневается, что Индия едина?
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2018 2019 2020
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31