Даслаць навіну
Знайсці
6
Nil / адказаць
21.07.2018 / 13:48
Яцьвягі і ліцьвіны былі пабрацімы... Дарэчы, на Беласточчыне у Польшчы і зараз існуе свой дыялект польскай мовы (не без уплыву з боку балцкіх плямёнаў)... Такім чынам, без вывучэння гісторыі старажытных яцьвягаў нельга па-сапраўднаму зразумець гісторыю ўсёй Заходняй Беларусі і пачатковае фарміраванне ВКЛ...
7
akm132 / адказаць
21.07.2018 / 13:50
Дзякуй, сп. Мікус, за цікавы артыкул. І ганьба філялагічным факультэтам краіны...
25
Кот Мартын / адказаць
21.07.2018 / 14:11
Сами они поганцы !
                               ... я смотрю на заголовки словаря















26
Мікола))) / адказаць
21.07.2018 / 14:40
Гэта неадбыты беларускі лугандон
29
Стас / адказаць
21.07.2018 / 14:41
Во, ухапіліся за яцвяжскасць. Магчыма, хутна пра готаў нехта ўспомніць. Вам, спадарам, хоцб што-небудзь, абы не рэальнае беларускае. 
35
Рариш / адказаць
21.07.2018 / 15:26
Ох эти литвины-ятвяги и прочее. Сейчас нужна солидарная, единая и разумная Беларусь, а не расколы и склоки, но кому-то как раз очень уж ножно последнее.
22
ўантуфры / адказаць
21.07.2018 / 15:41
Хто сказаў, што ятвягі былі балтамі ? У "слоўнічку" гэтага не напісана. Хутчэй за ўсё гэта пруская мова.
4
Алёрын / адказаць
21.07.2018 / 15:48
На нашых землях доўгі час жыло племя яцьвягаў, поруч з дрыгавічамі й крывічамі. Яны не маглі ня ўнесьці значнага ўплыву на кшталтаваньне мовы і нашыя жыцьці, займаючы тэрыторыі Беласточчыныаэ, Берасьцейшчыны і Гарадзеншчыны. Аднак афіцыйная гістарыяграфія ўзгадвае іх вельмі сьціпленька, не надаючы ім належнага значэньня. Маўляў радзімічы ( ад якіх пару курганоў засталося) - нацыястваральнае племя, а вось яцьвягі, што жылі сотні гадоў тут, ды яшчэ й ў ВКЛ, то бок значна бліжэй па часе - так, з боку прыпёку.
1
Волька / адказаць
21.07.2018 / 16:30
Кот Мартын, на зашкодзіла б вам - перад тым, як тут выказвацца - даведацца пра тое, што такое ПАГАНСКІ. Паганцамі хрышчоныя называлі тых, хто ня быў хрышчоным, ці не хацеў. І хаця корань адзін, але  ПАГАНСКІ- гэта цяпер не азначае ДРЭННЫ, ПАГАНЫ. Гэта - дахрысціянскі, то бок старажытны.
28
dust / адказаць
21.07.2018 / 17:37
Достоверность этого словаря сомнительна. Кто-то где-то нашел-привез - и понеслись выводы. 
4
... / адказаць
21.07.2018 / 17:49
ўантуфры,

у слоўнічку ў любым выпадку нейкая балцкая мова - а якая яна, пруская ці яцвяжская - Пярун яе ведае цяпер. калі ня ведаеце, што такое балцкія мовы, дык чытаніце вікіпедыю
3
... / адказаць
21.07.2018 / 17:51
дарэчы, звярніце ўвагу, што ў слоўніку: "маскалі = дрыгі" 


3
Мікола))) / адказаць
21.07.2018 / 18:04
Калі гэта не фальшыўка беларускага лугандонца Шаляговіча, то гэта прынясе карысьць беларускай навуцы. У Шаляговіча можна не запытваць пра пруска-ятвяскую тэму: у яго суцэльна адсутнічае лёгіка, прычынна-выніковыя зьвязкі , ён сам блытаецца ў сваіх уяўленьнях і г.д.
19
ўантуфры / адказаць
21.07.2018 / 18:46
..., у Вікіпедыі пра яцьвягаў - брахня і нічога канкрэтнага, як і тут пра гэты незразумелы "слоўнічак". Калі называць летувісцкую мову балцкай, то так, можна гэты слоўнічак назваць балцкім. Але пры чым тут яцьвягі ?
6
увы / адказаць
21.07.2018 / 19:27
там смесь. даже на приведенном фрагменте видно. вот цвета это балтский след.  а вот змея чистая серпина латинская.
2
Змитрусь / адказаць
21.07.2018 / 20:00
Я так разумею, што пакуль у Беларуси не будзе сваих спецыялистау балтыстау, адэкватнай ацэнки ад нашых навукоуцау не будзе. Пачакаем.
4
?? / адказаць
21.07.2018 / 20:20
akm132,   вот подпишусь под словами про то, что стыд и позор филологичным факультетам белорусским! Отстой это -- так называемые белорусские филологи. Во всех отношениях. Не ученые, а какие то промокашки
5
Алёхна / адказаць
21.07.2018 / 20:36
Звяртаюць на сябе ўвагу гатызмы ў слоўнічку. Гэта не "пазнейшыя нямецкія ўплывы", а арыгінальная гоцкая лексыка. Чаго варты толькі  "рука - hantus", "воля - lausa" и "слова - ward". Як і звяртаюць на сябе ўвагу смяхотныя спробы латыскіх і жамойцкіх навукоўцаў "патлумачыць" гэтыя яўныя гоцкія словы ў слоўнічку як "старажытныя балцкія". Такім чынам, маем тое, аб чым сёння пішуць беларускія і расейскія гісторыкі: яцвягі былі не "балцкім племем", а прадуктам метысацыі ўсходнегерманскага (гоцкага) элементу з мясцовымі балтамі. Аб тым жа кажуць яўна германскія імёны яцвяскіх князёў і правадыроў Скамунт, Кантыгерд і інш. 
Проста камусьці вельмі карціць патапіць германскую тэму і зрабіць выгляд быццам усходніх германцаў ў Панямонні і Прусіі ніколі не было. І ўсё дзеля таго, каб паспольства працягвала не заўважаць, што літвіны былі ўсходнімі германцамі, а не балтамі, і працягвала піць тупарылую езуіцкую брагу наконт таго што такія наўсцяж вядомыя германскія імёны, як Альгерд, Вітаўт, Гастольд, Альгімунт, Любарт і г.д. ёсць нібыта "этнічна балцкімі"...
7
Алёхна / адказаць
21.07.2018 / 21:07
Стас, хочацца запытаць, а што такое "рэальна беларускае"? Вы мусіце ведаць, што мова, на якой вы зараз размаўляеце і якую мы ўсе баронім як свой нацыянальны здабытак, усправілася ў якасці літаратурнае мовы і мовы справаводства ў Вялікім княстве Літоўскім - гаспадарстве, у якім паноўная дынастыя і эліта была небеларускага, неславянскага паходжання. І пры гэтым без ВКЛ няма (і ніколі не было б) ніякае беларускае мовы і беларусаў! І гэта мусіць не бянтэжыць, а наадварот выклікаць самую жывую цікаўнасць у нас. Як гэта так: неславянскі, вонкавы спачатна элемент стаў на чале нашага нацыянальнага будавання і ўсправіў усю нашу нацыянальную культуру. А гэтак жа, як варагі-русы (германцы) на Русі за часоў Рурыка. Гэтак жа, як і франкі (германцы) часоў Хлодвіга ў Галіі (сённяшняй Францыі).
Аматарам гістарычнага "пурызму" і прымардыялізму, у якіх этнасы як заалагічныя віды існуюць у нязменным выглядзе ад часоў патопа, ніколі не зразумець нашую гісторыю, і перадусім гісторыю палітычную, вялікую, дзяржаўную. Іхнім набыткам назаўжды застанецца корпанне ў кроснах і хустках у "беларускіх кутках", лукашызм і гістарычная шызафрэнія. Бо нашая нацыянальная гісторыя палягае ў канструктывісцкім ключы, нацыя літвінаў усправілася ў ВКЛ праз сінтэз яго славянскага жыхарства і ўсходнегерманскай эліты. Так-так, мы ўспомнілі менавіта готаў, шаноўны Стас! Бо літвіны з этнічнага паходжання былі ўсходінмі германцамі, а не балтамі, таму і асіміляваліся з намі, а не з балтамі.
https://staralitva.livejournal.com/
7
Сяржук Вінаградаў / адказаць
21.07.2018 / 21:33
>>> І тым не менш [Шаляговіч] чамусь паспрабаваў напоўніць зусім іншым зместам слова "яцвяжскі". >>> Шаляговіч усяго толькі скапіяваў летувісаў, якія напоўнілі зусім іншым зьместам слова «літоўскі»... Нешта зашмат у гэтым слоўніку гэрманізмаў... Можа, якая таямнічая гаворка-мяшанка, каб ніхто не зразумеў, кшталту гаворак шапавалаў, занатаваных Еўдакімам Раманавым? А можа, проста нечая фантазія.
18
Из Латвии / адказаць
21.07.2018 / 22:12
Да, язык ятвягов явно из семьи балтских языков. Зная латышский, можно было понять и ятвяжский. Многие слова созвучны. Подозреваю, что летувиский язык был ещё ближе к ятвяжскому. Кстати, ваши беларуские католики - это все потомки балтов (с некоторым вкраплением поляков). А вот православные беларусы - потомки русинов. Впрочем, тема эта обширная как море. В рамках комментария и даже большой статьи её не раскроешь.
1
Ganz / адказаць
21.07.2018 / 23:03
Аутар адзначае, што: "ў Беларусі дагэтуль няма ніводнай універсітэцкай кафедры балтыстыкі". -- А у гэтым няма нiчога дзiунага, таму што даследаваннi балцкага паходжання беларусау i балтызмау разбiваюць ушчэнт усе псеуданавуковыя выдумкi аб "адзiным рускiм народзе", "старажытных славянах", якiя так любяць некаторыя расказваць.
4
ігнат / адказаць
21.07.2018 / 23:10
Змитрусь,  мне яшчэ у сямідзясятыя знаёмы маскоўскі філолаг казаў што славіст без літоўскай гэта нуль.
2
ўантуфры / адказаць
21.07.2018 / 23:56
Из Латвии, я паходжу з адной беларускай вёсцы на паўднёвым усходзе Беларусі. Пры ВКЛ гэтая вёска належала ордэну іезуітаў. Як па-вашаму, я - нашчадак балтаў з некаторым украпленнем палякаў ? А як вы патлумачыце той факт, што на летувісцкай мове напрыклад, "сава" будзе "pelėdos", а на фінскай - "pöllö" ? Ці фіны - балты, ці летувісы - фіны, атрымліваецца. А вось на латышскай мове "сава" будзе "pūce" - неяк нагадвае слова з "слоўнічка". Атрымліваецца што латышы - балты, а летувісы - не ?
2
... / адказаць
22.07.2018 / 00:13
ўантуфры ,

на сёння вядома пра наступныя балцкія мовы:

1. ЖЫВЫЯ

1.1 літоўская (ці летувіская - калі вам так больш падабаецца) з дыялектамі - жамойцкім, аўкштайцкім...

1.2. латышская
латгальцы лічаць сваю мову асобнай, а не латышскім дыялектам, то хай будзе
1.3 латгальская

2. ВЫМЕРЛЫЯ

2.1 пруская (часткова рэканструяваная)

2.2 земгальская

2.3 селонская

2.4 куронская

2.5 яцвяжская (jotvingian, sudovian) - аб ёй амаль невядома, таму важны гэты слоўнік і адказ на пытанне, праўдзівая гэта крыніца, ці фэйк

2.6 галіндская 

відаць, былі і іншыя, але пра іх ужо ніхто не даведаецца


https://en.wikipedia.org/wiki/Baltic_languages
15
Пу-пу / адказаць
22.07.2018 / 00:18
 Оригинал пропал, что означает на 90 процентов - это фальшивка.
7
ўантуфры / адказаць
22.07.2018 / 01:32
..., ўсё гэта вельмі умоўна. Узяць тую ж летувісцкую - там і славянізмы е, і германізмы, і суфікс "-ас" неадкуль узяўся ( ну мы-та ведаем, што гэта - закос пад лаціну згодна нарбутаўскай казцы пра этнагенэз летувісаў). І гэта пры тым, што была пурынізацыя - з мовы выкідался *нелітоўскія" словы. Вядома, можна і гарбуз чугунком назваць, але тады аб якой навуцы тут можна казаць ? Самае цікавае пытанне, на якое "балты" досюль не здолелі адказаць - адкуль узялася балцкая мова ?
1
Змитрусь / адказаць
22.07.2018 / 01:42
А я б вывучыу гэтую яцвяжскую мову, тольки хай хто небудзь граматыку напиша.
1
... / адказаць
22.07.2018 / 02:25
А ці жывы цяпер спадар Зінаў, які адшукаў слоўнічак?
5
Павел Ас / адказаць
22.07.2018 / 07:20
Пу-пу, Фальшыўка зробленная ў Польшчы :) У срэпанутых з галавой нічога не змяняецца :)
9
Алёхна / адказаць
22.07.2018 / 10:27
ўантуфры, маеце слушнасць, "летувю калба" - гэта штучнае стварэнне, рэанімаваныя з нябыту жамойцкія гаворкі, ачышчаныя ад агромністай масы славянізмаў плюс штучныя прыдумкі, на выхадзе маем быццам "адзіную літаратурную" балцкую мову 19 стагоддзя, якая, праўда невядома ні па якіх крыніцах і ёю ніхто не карыстаўся (апрача сялянаў у жамойцкіх гушчарох, дый то ў хаце, а не на рынку або ў судзе). Наогул "летувісы" - гэта штучны, прыдуманы народ, прабірачнае дзіця езуітаў 19 ст. Не было ў ВКЛ ніякіх "летувісаў". Літвіны былі, жамойты былі, а "летувісаў" не было. Літвіны з этнічнага паходжання былі ўсходнімі германцамі, таму цалкам асіміляваліся з намі, а балтаў-жамойтаў заўсёды лічылі чужымі.
6
Алёхна / адказаць
22.07.2018 / 10:34
ўантуфры, наконт "католікаў нашчадкаў балтаў" - звычайны фэйк езуіцкіх фальсіфікатараў. У супольнасць літвінаў нароўні уваходзіла германская і славянская шляхта Літвы, а вось балтаў там была жменька і ўсе спрэс славянізаваныя. Спытайце ў гэтага таварыша-эксперта па балтах: чаму, калі мы расчыняем кодэкс Віленскай дыяцэзыі і чытаем першыя дакументы аб стварэнні каталіцкіх парафій Літвы канца 14 - пачатку 15 стагоддзя, мы бачым сярод сведкаў спрэс германскія і славянскія імёны (Монтаўт, Гедыгоўд, Рамейкавічы, Квачошавічы, Мычновічы, Волахі, Небутовічы і г.д.), а балтаў там жменька дый то ўсе з халопаў? Таму што літвіны з этнічнага паходжання германцы, шляхта ВКЛ была германска-славянская, а балты былі выключна халопамі.
5
Раўгеня / адказаць
22.07.2018 / 10:54
Аўтар не знаёмы з працай беларускага навукоўца Генадзя Цыхуна “Яцвяжская праблема ў беларуска-польскiх моўных кантактах”, апублікаванай яшчэ ў мінулым стагоддзі. Аўтар лічыць, што ў 1973 годзе ігнараванне «Яцвяжскага слоўнічка» было заканамерным. Элементарная адсутнасць логікі: у гэты час гэты слоўнічак не быў вядомы.
4
ўантуфры / адказаць
22.07.2018 / 12:09
Алёхна, я б не спяшаўся наконт езуітаў - наўрадці гэта іх была ініцыятыва. Хутчэй за ўсё ініцыятыва стварэння ліетувісцкага этнасу належала прускім лютэранскім святарам, якія выдалі у Кёнігсбергу першую кнігу на пазнавальнай летувісцкай мове - лютэранскі Катэхізіс. Наконт прускасці - так, летувісцкая мова - нашчадак нейкай прускай (плюс славянскай і германскай), а вось адкуль узяліся прусы, іх мова - невядома. Яшчэ незразумела на якой падставе той Катэхізіс назвалі літоўскім - аб тым у ім ні слова не сказана. І, калі не памыляюся, у кнігах Мажвідаса ён значыцца не як Марцінас Мажвідас, а як Марцін Мажвід. Так і з гэтым слоўнічкам - тут ёсць нейкія словы, падобныя на мову сённяшніх літоўцаў, але нідзе не сказана, што яны - яцьвяжскія, а тое мы чуем толькі ад саміх сённяшніх "літоўцаў". Падсумуючы, скажам, што спачатку народ-носьбіт  прускай-балцкай мовы заявіў свае правы на гістарычную Літву, падстаў чаму за 200 гадоў так і не было прадстаўлена, і пры гэтым заяўляе правы на яцьвягаў, таксама не маючы на гэта ніякіх абгрунтаванняў, акрамя як сваіх слоў.
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера