Даслаць навіну
Знайсці
17.01.2018 / 21:51 16

Ліст чытача: дзікунства на могілках у Гарадной (Столінскі раён) ФОТЫ

Старая частка гарадэнскіх могліц заўсёды зачароўвала мяне сваёй асаблівай атмасферай. Маладыя яшчэ яліны, стройныя хвоі і бярозы раслі зусім нягуста. Паміж найбольш старых магілак, на якія былі пакладзеныя невялікія валуны, далікатна сцяліліся парасткі кустоў акацыі, што зусім нескладана было рэгулярна прарэджваць. Асаблівае замілаванне выклікалі баравікі, якія ціхамірна раслі поруч з надмагіллямі і крыжамі, нібы нагадваючы, што гарадэнцы спрадвеку былі заўзятымі грыбнікамі.

Драўляныя спарахнелыя крыжы, перавязаныя стужкамі, падкрэслівалі паважны век гэтай цэнтральнай часткі могліц. Яна проста ўсеяная надмагіллямі ў выглядзе камянёў з крыжамі, літарамі і лічбамі.

Павялічыць выяву

На значнай колькасці валуноў яшчэ можна адрозніць лаканічна выбітыя надпісы. Звычайна гэта год смерці і ініцыялы, якія некалі былі пазнавальныя найперш для сваякоў. Але, напрыклад, у надпісе «Пар.Гав.» зусім нескладана адгадаць Параскеву Гаўрыльчык.

Павялічыць выяву

Першапачаткова могліцы ў Гарадной традыцыйна месціліся каля царквы ў цэнтры мястэчка. Але ў сувязі з імклівым ростам насельніцтва на мяжы 19 і 20 ст. іх тэрыторыю не было як пашыраць. Новыя хрысціянскія могліцы мястэчка Гарадной былі закладзеныя ва ўрочышчы Віскаліца ў лістападзе 1900 года.

Павялічыць выяву

Станам на 1924 год на гарадэнскіх могліцах ужо налічвалася 1384 пахаванні, іх плошча складала 1,2 га. Адлегласць могліц ад жылых хат складала 1 км. Тады ж на могліцах мелася драўляная капліца і трупярня. Могліцы былі размешчаныя на даволі высокім пясчаным месцы, былі абкапаныя ровам і абгароджаныя піхтай (статыстычна-гістарычныя звесткі ўзятыя з даследавання А.М. Вабішчэвіча).

Павялічыць выяву

Гэтымі шчадроўскімі выходнымі ў Луцэ адбываўся традыцыйны ўжо фестываль «Брацкая свечка». Выступалі прадстаўнікі царквы і ўлады, казалі багата прыгожых слоў пра захаванне традыцый і павагу да спадчыны, якую нам пакінулі продкі.

Павялічыць выяву

Нашая невялікая дэлегацыя з Менску, прыняўшы чынны ўдзел у мерапрыемстве, на наступны дзень наведала могліцы каля Гарадной, дзе знаходзяць свой апошні спачынак і лукенцы — жыхары вёскі Лукі. Прайшоўшы падвойны пашпартны кантроль (памежная зона), мы наведалі магілы сваіх дзядоў і прадзедаў.

Павялічыць выяву

Але ў цэнтральнай частцы могліц нас чакала непрыемнае відовішча. Проста на старых магілках, сярод каменных надмагілляў былі бачныя сляды цяжкай гусенічнай тэхнікі, ляжалі парэзаныя ствалы ялін, хвой і бяроз.

Павялічыць выяву

Багата якія камяні-надмагіллі былі перакуленыя і перасунутыя, драўляныя крыжы знішчаныя. А ў адным месцы тырчалі рэшткі абпаленага крыжа, каля якога гора-працаўнікі зладзілі немалое вогнішча.

Павялічыць выяву

На выездзе з могліц была прымацаваная шыльда «удаление аварийных деревьев» з тэлефонам (44) 797-38-84. Сапраўды, парадак на могліцах мае падтрымлівацца заўсёды, аварыйныя дрэвы трэба выдаляць. Але хіба такімі аўральна-барбарскімі метадамі? Большасць зрэзаных дрэваў не былі ні старымі, ні аварыйнымі. Гэта добра відно на фотаздымках.

Павялічыць выяву

А хіба дапушчальна ездзіць гусеніцамі па магілах, перакульваць надмагіллі, паліць крыжы? І ўжо ніяк не ўкладваецца ў галаве гэтае паганскае вогнішча, зладжанае проста на магілах! Такія дзеянні варта назваць ёмістым словам дзікунства. Пэўне, арганізатар «выдалення аварыйных дрэваў» наняў гэтых дзікуноў недзе каля крамы за пляшку гарэлкі.

Хаця вальшчыкі могілкавых дрэваў, здаецца, не закранулі магіл, якія даглядаюцца і наведваюцца сваякамі, ясна адно. Калі змаўчым зараз, то заўтра дрэвы будуць валіць на магілы людзей, якіх вы ведалі і любілі пры жыцці, а пабітыя помнікі будуць апраўдваць неабходнасцю «выдалення аварыйных дрэваў».

Валер Кісель, Мінск. Усе фота аўтара.

14
Николай, Староста д. Песово / адказаць
18.01.2018 / 20:28
Так называемые дикуны отвечают на эту ложь. За это придется ответить по статье. Мы дети прадедов, отцов и матерей, этого кладбища приглашаем этого писаку не ручкой, а руками потрудиться в удалении деревьев. Чтобы не было никакого кощунства например, дерево на могилу не легло, если сверху по чурбоку срезать ветки на могилу не упали или камень лежавший на могиле не пришлось сначала в сторону откатить, потом назад его установить или дерево на чурбаки резать так как они толстые деревья то и грузить и колоть чтобы вынести из кладбища не получиться придется ходить по могилам. Ведь для таких писак это будет дикунством. Есть очень хороший вариант. Берем вертолет в аренду цепляем за верхушки и уносим за территорию. Надеемся наш писака потриет уже подготовил денюжку и все согласные с ним для такого благородного дела, так что просим срочно явиться в Городнянский СС для подвига и для обьяснения своей писанины. И главное не медлить, а то прокуратура может успеть раньше явиться клеветнику писателю. Теперь же модно деньги зарабатывать ручкой и  фотоаппаратом набрал лайков и получил денюжку. Только пьяному придет на ум изображать такое дикунство. За сожжоные кресты и гусеницы придется ответить не только перед тружениками из наших деревень но и перед всеми прихожанами,а кто хочет узнать как убираются деревья то милости просим, не поглазеть а с нами потрудиться. С уважением староста деревни Песово Николай, прихожанин д Городная с односельчанами. 18 Января 2018
8
зямлячка / адказаць
19.01.2018 / 15:51
Дзякаваць Богу за мясцовую уладу  i людзей , якiя слухаюцца  ды робяць  . Не так дауно расчысцiлi ад лесу новае месца для  пахавання , колькi  клопату было , але справiлicя , а з[аrаз  не абходна  прыбрацца на старых   амаль ,,нiчыйных ,, могiлках  , ды яшчэ пры такiх складаных умовах , здаецца сядзелi  б у цеплай хаце  , гэта не заработкi  ,але  кажуць , хто як не мы i  калi  . моладзь з ехала у горад ,спонсар не знаишоуся , а разумнiкi прыязжаюць толькi па святам , ,,каб пасядзець пад дубам ,,.З Крашчэннем вас  землякi  ,здароуя  ды многiя лета  , а яшчэ цярпення !
0
Кот Мартын / адказаць
20.01.2018 / 17:36
Привлечь по статье тварей..
Паказаць усе каментары
Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2018 2019 2020
снежань студзень люты
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31